10 vấn đề sức khỏe vị thành niên

Tuổi vị thành niên có những nhu cầu đặc thù về sức khoẻ và sự phát triển, nhiều người phải đối mặt với những thách thức gây trở ngại tới sự phát triển của mình như đói nghèo, thiếu tiếp cận các dịch vụ và thông tin y tế, môi trường không an toàn. Việc can thiệp cần chú trọng đến các nhu cầu của họ, có thể là nhu cầu về an toàn cuộc sống và việc nuôi dưỡng một thế hệ những người trưởng thành mới có ích giúp thúc đẩy sự phát triển cộng đồng.

Dưới đây là những vấn đề liên quan tới vị thành niên và những chiến lược được đưa ra nhằm cải thiện sức khoẻ của họ trên phạm vi toàn cầu.

1. Tình trạng sức khoẻ vị thành niên

Trên thế giới, cứ 5 người thì có 1 người trong độ tuổi VTN và 85% trong số họ sống ở các nước đang phát triển. Gần 2/3 trong số chết trẻ và 1/3 trong tổng số những người mắc bệnh ở tuổi trưởng thành có liên quan đến điều kiện sống và các hành vi từ khi ở tuổi niên thiếu như  sử dụng thuốc lá, thiếu hoạt động thể chất, tình dục không an toàn và tình trạng bạo lực. Các nỗ lực và tăng cường luyện tập sức khoẻ tích cực ở lứa tuổi này là cách bảo vệ tốt hơn để tránh những rủi ro về sau và có cuộc sống hữu ích hơn.

2. HIV và thanh niên

Năm 2007, trên toàn thế giới khoảng 45%  tổng số trường hợp nhiễm HIV mới là người trong độ tuổi 15 đến 24. Họ cần biết làm thế nào để bảo vệ mình khỏi HIV và ý nghĩa của việc tự bảo vệ này. Họ nên đi kiểm tra và tư vấn để nhận được thông tin về tình hình HIV của mình, họ cần được giúp đỡ để nhận được sự quan tâm cần thiết và tránh được sự lây lan virút HIV

3. Sinh nở và mang thai sớm

Hàng năm trên thế giới có khoảng 16 triệu em gái tuổi từ 15 đến 19 sinh con, chiếm gần 11% số ca sinh toàn cầu. Phần lớn các ca sinh nở ở tuổi VTN là ở các nước đang phát triển. Nguy cơ tử vong ở trẻ VTN mang thai cao hơn rất nhiều so với phụ nữ trưởng thành. Pháp luật và cộng đồng đưa ra tuổi kết hôn tối thiểu, cũng như cách tiếp cận tốt hơn với các phương pháp tránh thai để có thể giảm số trẻ mang thai quá sớm

4. Suy dinh dưỡng

Rất nhiều trẻ em ở các nước đang phát triển bước vào độ tuổi vị thành niên trong điều kiện không được nuôi dưỡng đầy đủ, điều này làm tăng nguy cơ mắc bệnh và chết sớm.  Ngược lại, một dạng khác của suy dinh dưỡng ảnh hưởng đến sức khoẻ là tăng cân và béo phì đang tăng nhanh trong giới trẻ ở cả các nước giàu và nghèo. Thói quen luyện tâp thể chất, ăn uống khoa học và dinh dưỡng hợp lý ở lứa tuổi này là cơ sở để có sức khoẻ tốt ở tuổi trưởng thành.

5. Sức khoẻ tinh thần

Không dưới 20% số người trẻ tuổi sẽ trải qua những rối loạn tinh thần nào đó như  phiền muộn, nhiễu loạn tâm lý, lạm dụng thân thể, hành động tự sát hay chán ăn. Để cải thiện vấn đề này, cần tăng cường việc chăm sóc sức khoẻ cho vị thành niên và các dịch vụ tư vấn tại cộng đồng.

6. Sử dụng thuốc lá

Phần lớn những người sử dụng thuốc lá trên thế giới bắt đầu từ tuổi vị thành niên. Ngày nay hơn 150 triệu người chưa thành niên có sử dụng thuốc lá, con số này đang tăng lên trên phạm vi toàn cầu. Cấm quảng cáo thuốc lá, tăng giá thuốc lá, cấm hút thuốc nơi công cộng cũng làm giảm số người bắt đầu sử dụng thuốc lá, hơn nữa nó cũng làm giảm lượng thuốc lá được tiêu thụ và tăng số người trẻ tuổi bỏ thuốc.

7. Tác hại của uống rượu

Tác hại của đồ uống đối với thanh niên đang gia tăng ở nhiều quốc gia. Nó làm giảm sự kiểm soát và tăng hành vi vô thức. Uống rượu là nguyên nhân căn bản dẫn đến những tổn thương (bao gồm những tổn thương gây ra do tai nạn giao thông), bạo lực (đặc biệt là bạo lực gia đình) và chết sớm. Điều tiết việc sử dụng đồ uống có cồn là chiến lược hiệu quả để giảm tác hại cho người sử dụng. Cấm quảng cáo rượu có thể làm giảm sự đua đòi ở vị thành niên đối với loại đồ uống này.

8. Bạo lực

Bạo lực là nguyên nhân hàng đầu trong 10 nguyên nhân gây tử vong ở tuổi VTN trên toàn cầu, bao gồm cưỡng bức, bạo lực gia đình và chiến tranh. Trong mọi cái chết có nguyên nhân từ bạo lực ước tính có hơn 20 đến 40% có thể tránh được nếu được điều trị tại bệnh viện. Sự can thiệp cần tập trung vào việc cải thiện các hệ thống y tế, tạo thuận lợi để trẻ thành niên có thể nhận được sự quan tâm một cách dễ dàng và hiệu quả hơn. Sự hỗ trợ hiệu quả về mặt tâm lý và xã hội có thể giúp ngăn chặn chu kỳ bạo lực từ thế hệ này sang thế hệ khác.

9. Tổn thương và an toàn đường phố

Chấn thương không định trước là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật ở trẻ vị thành niên. Tai nạn giao thông, chết đuối và bỏng là phổ biến nhất. Tỷ lệ tổn thương đối với trẻ vị thành niên cao nhất ở các nước đang phát triển, tỷ lệ này cao hơn đối với trẻ vị thành niên trong các gia đình khó khăn. Các hoạt động cộng đồng cần hướng tới đẩy mạnh an toàn đường phố (thông qua luật an toàn) và giáo dục cộng đồng hướng tới những người trẻ tuổi để họ biết cách phòng tránh những tổn thương

10. Trách nhiệm của Tổ chức Y tế thế giới

Những thách thức về sức khoẻ vị thành niên đã được can thiệp một cách tích cực và đã có những thành công ở một số khu vực nhất định, dẫn đến các hoạt động tích cực ở các khu vực khác, WHO đang giúp các nước:

-          Thu thập, phân tích và sử dụng dữ liệu về sức khoẻ vị thành niên để hỗ trợ cho việc ra chính sách

-          Xây dựng chương trình và chính sách dựa trên cơ sở thực tiễn để hỗ trợ sức khoẻ vị thành niên

-          Tăng cường sự tham gia của giáo dục, truyền thông và các lĩnh vực khác nhằm nâng cao sức khoẻ vị thành niên.
 
Theo Tạp chí Dân số & Phát triển (số 11/2008), website Tổng cục Dân số & KHHGĐ