Dân số đô thị trên thế giới sẽ đạt 5 tỷ vào năm 2030
Kết quả đưa ra dưới dạng 2 biểu đồ: Khu vực nông thôn và đô thị năm 2003, và Siêu đô thị năm 2003, và một báo cáo bao gồm các phân tích ban đầu và các bảng biểu chi tiết trên trang web của Vụ dân số (
http://www.unpopulation.org). Báo cáo đầy đủ gồm phân tích chi tiết các kết quả được Liên hợp quốc đưa ra vào cuối năm.
50 năm qua, thế giới đã chứng kiến một sự tăng lên đáng kể của dân số đô thị. Tốc độ và quy mô tăng, đặc biệt tập trung ở các nước kém phát triển, tiếp tục đặt ra những thách thức lớn đối với mỗi nước cũng như đối với cộng đồng thế giới. Giám sát tiến trình này và tạo ra môi trường đô thị bền vững vẫn là những vấn đề quan trọng trong chương trình nghị sự phát triển quốc tế.
Các phát hiện chính từ biểu đồ và báo cáo là:
- Dân số đô thị thế giới ước tính vào khoảng 3 tỷ năm 2003 và dự báo sẽ tăng lên 5 tỷ vào năm 2030. Dân số khu vực nông thôn được dự báo sẽ giảm nhẹ từ 3,3 tỷ năm 2003 xuống 3,2 tỷ năm 2030.
- 48% dân số thế giới sống ở khu vực đô thị năm 2003. Dự báo sẽ vượt quá 50% vào năm 2007, đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử thế giới có nhiều người sống ở đô thị hơn là ở nông thôn. Tỷ lệ dân số đô thị trên thế giới dự báo sẽ tăng lên 61% vào năm 2030.
- Trong giai đoạn 2000-2030, dự báo dân số đô thị trên thế giới tăng ở mức trung bình mỗi năm là 1,8%, gần gấp đôi tỷ lệ tăng dân số thế giới (gần 1% mỗi năm). ở mức độ tăng trưởng này, dân số đô thị trên thế giới sẽ tăng gấp đôi trong 38 năm.
- Dân số đặc biệt sẽ tăng nhanh ở khu vực đô thị của các nước kém phát triển, trung bình 2,3% mỗi năm trong giai đoạn 2000-2030. Hầu hết dân số thế giới tăng trong giai đoạn 2000-2030 dự tính là do tăng dân số của khu vực đô thị của các nước kém phát triển. Năm 2017, số dân đô thị sẽ ngang bằng với số dân nông thôn ở các khu vực kém phát triển.
- Ngược lại dân số đô thị ở các vùng phát triển dự tính là sẽ tăng rất chậm, từ 0,9 tỷ vào năm 2003 lên 1 tỷ năm 2030. Mức độ tăng hàng năm của dân số đô thị ở những khu vực này ước tính là 0,5% trong giai đoạn 2000-2030, so với 1,5% trong suốt thời gian nửa thế kỷ trước đây.
- Quá trình đô thị hoá đã tiến triển nhanh ở các vùng phát triển, nơi có 74% dân số sống vào năm 2003. Tỷ lệ dân số sống ở các khu vực đô thị dự tính sẽ tăng lên 82% vào năm 2030. Dân số đô thị ở các nước kém phát triển chiếm tỷ trọng thấp hơn: 42% ở khu vực đô thị năm 2003 và dự tính sẽ tăng lên 57% vào năm 2030.
- Tỷ lệ dân số sống ở các siêu đô thị (đô thị có 10 triệu người trở lên) là rất nhỏ. Năm 2003, 4% dân số thế giới sống tại các siêu đô thị. Khoảng 25% dân số thế giới và một nửa số dân đô thị sống ở các địa bàn đô thị có dưới 500.000 người.
- Với 35 triệu dân vào năm 2003, Tokyo là khu đô thị đông dân nhất. Sau Tokyo các khu đô thị lớn nhất thế giới là thành phố Mê hi cô Xi-ti (18,7), Niu-oóc-Newark (18,3), São-Paulo (17,9) và Mumbai (Bombay) (17,4). Năm 2015, Tokyo sẽ vẫn là khu đô thị lớn nhất với 36 triệu dân, tiếp theo là Mumbai (Bombay) (22,6), Delhi (20,9). Mê hi cô Xi-ti(20,6) và São Pau lô (20).
- Các khu đô thị đông dân không phải đều có dân số tăng lên nhanh chóng. Năm 2003, trong 20 khu siêu đô thị, gần 1/2 có mức tăng dân số dưới 1,5% từ năm 1975 đến 2000. và chỉ có 6 siêu đô thị tăng ở mức trên 3%. Từ năm 2000-2015, dự tính có 11 siêu đô thị sẽ có mức tăng dân số dưới 1,5% và 5 siêu đô thị vẫn duy trì mức tăng trên 3%.
- Liên quan đến xu hướng mô tả ở trên, 3/4 chính phủ cho biết họ không hài lòng với phân bố dân cư hiện tại. Các nước đang phát triển (79%) không hài lòng nhiều hơn các nước phát triển (65%). Các nước đang phát triển cũng sẵn sàng hơn trong việc cải thiện phân bố dân cư.
Theo Nguyễn Thị Yến
(Tạp chí DS&PT, số 2/2005, Website Tổng cục DS-KHHGĐ)