Báo cáo tình trạng dân số thế giới 2006
Phụ nữ chiếm một nửa số người di cư nhưng sự đóng góp của họ thường không được lưu ý
Mặc dù có sự đóng góp đáng kể cho cả gia đình ở quê hương lẫn các cộng đồng ở nước ngoài, những nhu cầu của phụ nữ di cư vẫn bị bỏ qua và không được lưu ý đến.
Năm nay, Báo cáo Tình trạng Dân số thế giới, Hướng tới hy vọng: Phụ nữ và di cư quốc tế xem xét quy mô và phạm vi của phụ nữ di cư, tác động tiền của họ gửi về nhà để hỗ trợ gia đình và cộng đồng, và tình trạng dễ bị buôn bán, bóc lột và lạm dụng của họ.
Báo cáo được Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) biên soạn và công bố hàng năm, phát hiện rằng tuy phụ nữ di cư đóng góp hàng tỷ đô-la bằng tiền và dịch vụ, các nhà lập chính sách vẫn không quan tâm đến sự đóng góp cũng như tính dễ bị xâm hại của họ, mặc dù tiền phụ nữ di cư thường gửi về nhà chiếm một tỷ lệ cao trong số thu nhập ít ỏi của họ so với tiền nam giới gửi về.
Bà Thoraya Ahmed Obaid, Giám đốc điều hành UNFPA nói: ”Báo cáo này kêu gọi các chính phủ và các cá nhân thừa nhận và đánh giá đúng phần đóng góp của phụ nữ di cư, nâng cao và tôn trọng quyền con người của họ”,”Rất cần có sự hợp tác mạnh mẽ hơn nữa giữa các nước để sự di cư được an toàn và công bằng hơn. Cũng cần phải có hành động lớn hơn nữa để giải quyết tình trạng thiếu cơ hội và vi phạm quyền con người dẫn đến nhiều phụ nữ phải di cư.”
Báo cáo Tình trạng Dân số thế giới 2006 được công bố chỉ một tuần trước Cuộc đối thoại cấp cao về Di cư và Phát triển quốc tế ở New York. Cuộc họp này sẽ được tiến hành tại Liên hợp quốc từ 14 đến 15 tháng 9, là cuộc họp đầu tiên tập hợp chính phủ trên khắp thế giới để thảo luận về những thách thức và lợi ích của di cư. Đây là thời điểm quyết định, không có vấn đề nào phức tạp và cấp bách hơn là những vấn đề nêu trong Hướng tới hy vọng: Phụ nữ và di cư quốc tế.
Hướng tới hy vọng cho thấy tuy di cư có thể nâng cao sự bình đẳng và tạo cơ hội cho phụ nữ mà khi ở nhà không có, nó cũng có thể dẫn đến vi phạm quyền con người nghiêm trọng - những trường hợp di cư có kết quả xấu.
Vi phạm quyền con người đối với phụ nữ bị buôn bán đã được ghi nhận khá nhiều. Các chính sách hạn chế nhập cư giới hạn các cơ hội di cư an toàn và hợp pháp gây nên sự tuyệt vọng làm cho hàng triệu phụ nữ và em gái phó thác hạnh phúc của họ và trong một số trường hợp chính cuộc sống của họ cho những kẻ buôn bán vô đạo đức, chúng tự xưng là những người tuyển mộ lao động hợp pháp. Ngày nay buôn bán người là thương mại bất hợp pháp lớn thứ ba sau ma tuý và buôn lậu vũ khí. Tuy nhiên khác với hai trường hợp sau các nạn nhân bị buôn bán vẫn là một nguồn “thu nhập” thường xuyên bị bóc lột cho đến khi họ ốm đau, quá kiệt sức không tiếp tục bóc lột được nữa. Nhiều người chết do tình trạng nô lệ bắt buộc - hoặc do kết quả trực tiếp của bạo lực hoặc do dễ nhiễm bệnh kể cả HIV.
Bà Obaid nói: ”Tuy nhận thức và hành động chống buôn bán người ngày càng tăng, cần nỗ lực nhiều hơn nữa để chấm dứt tội ác này và xử lý nghiêm”, ”Báo cáo kêu gọi tăng cường hợp tác giữa các nước và trong từng nước để đưa những kẻ buôn bán người ra trước công lý và cung cấp dịch vụ và bảo vệ quyền con người cho các nạn nhân”.
Ngày nay, công việc gia đình vẫn là một trong những khu vực lớn nhất thu hút di cư lao động nữ quốc tế. Mỗi năm hàng triệu phụ nữ di cư từ châu Á, Mỹ la-tinh và Caribê và ngày càng nhiều từ châu Phi, đến châu Âu và Bắc Mỹ, các nước vùng vịnh và các quốc gia đang trong tiến trình công nghiệp hoá ở châu Á. Tuy nhiên, luật lao động ít bảo vệ những người làm công tại gia đình và cũng không cho phép họ tự tổ chức. Tình trạng này làm cho hàng triệu phụ nữ phụ thuộc vào những người chủ hiện diện hợp pháp ở nước chủ nhà, cũng như về nhà ở, lương thực và tiền công. Bản chất công việc gia đình tách biệt với bên ngoài, đi đôi với sự sao nhãng của chính quyền và thiếu những biện pháp bảo vệ thích đáng, có thể đẩy những người lao động gia đình vào tình trạng nô lệ thực sự.
Một biểu hiện khác của phụ nữ di cư là luồng di chuyển lớn y tá từ các nước đang phát triển sang các nước công nghiệp. Dân số già hoá đi đôi với thiếu hụt y tá và bác sĩ ở các nước chủ nhà đang làm tăng thêm nhu cầu, trong khi sự suy yếu hệ thống y tế và đói nghèo ở các nước đang phát triển là do nhu cầu đòi hỏi quá lớn. Sự ra đi hàng năm của 20.000 y tá và bác sĩ có tay nghề cao khỏi châu Phi làm xấu đi tình hình đã nghiêm trọng cho một vùng đã bị HIV/AIDS, sốt rét tàn phá và mức độ cao về tử vong mẹ và trẻ em. Bà Obaid nói: ”Đã đến lúc thể hiện sự nhìn nhận và sự lãnh đạo phục vụ những phụ nữ di cư”,”Bảo vệ quyền lao động, quyền con người và các chính sách nhập cư lành mạnh có thể bảo đảm rằng di cư đối với phụ nữ thực sự là hướng tới hy vọng như tiêu đề của Báo cáo Tình trạng Dân số thế giới năm nay”.
Ngoài báo cáo chính, UNFPA còn phát hành Giới trẻ Di cư, một cuốn phụ lục đặc biệt nghiên cứu chủ đề di cư qua ý kiến của giới trẻ di cư. Đó là một báo cáo làm sinh động thêm qua các câu chuyện kể của chính những người trong cuộc cho những vấn đề nêu ra trong Tình trạng Dân số thế giới. Báo cáo về giới trẻ là một sáng kiến mới và từ nay trở đi sẽ trở thành một báo cáo phụ lục cùng báo cáo chung hàng năm. Là một tổ chức đặc biệt quan tâm tới giới trẻ, UNFPA muốn để họ nói lên những mơ ước, khát vọng, thách thức và hy vọng của chính mình.
Theo Tạp chí Dân số & Phát triển (số 9/2006), website Tổng cục Dân số & KHHGĐ