Vấn đề tỷ số giới tính ở Trung Quốc

1. Tỷ số giới tính là gì?

*Cấu thành giới tính của dân số là tỷ trọng của nam và nữ chiếm trong dân số, thường được dùng tỷ số giới tính để miêu tả.

Tỷ số giới tính dân số là chỉ tỷ lệ so sánh giữa số nam và số nữ trong dân số, thường được biểu thị bằng số nam tương ứng với 100 nữ .

Do ảnh hưởng của sinh lý và các nhân tố khác, cơ cấu giới tính, tuổi tác và tử vong không đồng đều nên tỷ số giới tính của các nhóm tuổi khác nhau có sự chênh lệch rất lớn.

2. Tỷ số giới tính lúc sinh là gì?

Tỷ số giới tính lúc sinh là tỷ lệ giữa trẻ sơ sinh trai và trẻ sơ sinh gái lúc mới sinh, thường được biểu thị bằng số trẻ em trai tương ứng với 100 trẻ em gái sinh ra. Bình thường 100 trẻ sơ sinh gái thì có tương ứng khoảng 102 đến 107 trẻ sơ sinh trai sinh ra. Nếu tỷ số này vượt quá 107 thì được coi là tỷ số giới tính lúc sinh cao.

3. Hiện trạng tỷ số giới tính lúc sinh ở Trung Quốc

Theo kết quả tổng điều tra dân số lần thứ 5 thì tỷ số giới tính lúc sinh năm 2000 của Trung Quốc là 119,92 tức là cứ mỗi 100 trẻ sơ sinh gái ra đời

thì có tương ứng khoảng 120 trẻ sơ sinh trai được sinh ra. Kết quả này cho thấy từ tổng điều tra dân số lần thứ 3 năm 1982 đến nay tình trạng tỷ số giới tính lúc sinh tăng cao vẫn rất nghiêm trọng.

4. Xu thế biến động tỷ số giới tính lúc sinh ở nước ta (Trung Quốc)

Từ năm 1982 đến nay, tỷ số giới tính lúc sinh của Trung Quốc liên tiếp tăng  cao và phổ biến ở mọi nơi không có ngoại lệ.

Xu thế lâu dài trên toàn quốc là làm thế nào để có chuyển biến căn bản và nhanh chóng?

Bảng 1: Tỷ lệ giới tính lúc sinh ở Trung quốc qua các năm
Bảng 2: Tỷ số giới tính lúc sinh của các tỉnh từ 1/11/1999 đến 31/10/2000
Nguồn: Văn phòng Tổng điều tra dân số, Quốc vụ viện Trung quốc
 
Bảng 3  : Tỷ số giới tính lúc sinh của Trung Quốc phân theo thứ tự lần sinh
Bảng 4  : Phân loại tỷ số giới tính lúc sinh theo tỉnh của Trung quốc năm 2000
5. Vấn đề tỷ số giới tính lúc sinh tăng cao

Tỷ số giới tính lúc sinh tăng cao trong thời gian dài làm cho Chính phủ Trung Quốc, giới học thuật và cả xã  hội quan tâm, chú ý.

Nếu cứ phát triển như vậy trong thời gian dài sẽ dẫn đến hàng loạt ảnh hưởng xấu đến sự phát triển xã  hội như sự chênh lệch giữa tỷ lệ nam và nữ trong độ tuổi kết hôn, làm mất cân bằng trong hôn nhân trong tương lai, do đó có thể ảnh hưởng đến sự phát triển ổn định của kinh tế và xã hội.

Quan niệm truyền thống trọng nam khinh nữ ngày càng sâu sắc, ảnh hưởng đến địa vị và lợi ích của giới nữ ngày nay trong gia đình và xã hội.

6. Tỷ số giới tính lúc sinh tăng cao có phải là đặc điểm của Trung Quốc?

Sở thích thiên lệch về giới tính tồn tại ở rất nhiều xã  hội; tính chất, mức độ và diễn biến do các nhân tố xã hội, văn hoá và kinh tế của xã hội đó quyết định. Ngoài ra, ở một số nước Nam á, Bắc Phi và vùng Cận Đông sở thích thiên về con trai rất mãnh liệt.

7. Nguyên nhân tỷ số giới tính lúc sinh tăng cao ở Trung Quốc

Đã có những kết quả nghiên cứu cho thấy nguyên nhân chính dẫn đến tỷ số giới tính lúc sinh ở Trung Quốc tăng cao là quan niệm trọng nam khinh nữ, trong đó sở thích thiên về con trai đã dẫn đến tỷ lệ trẻ em nữ không được khai báo, tỷ lệ tử vong và tỷ lệ phá thai có lựa chọn giới tính tăng cao.

8. Nguyên nhân chính làm cho tỷ số giới tính lúc sinh tăng cao

- Hiện nay trong xã hội Trung Quốc có rất nhiều người, đặc biệt là ở nông thôn có sở thích sinh con trai rất mãnh liệt và họ đã dùng phương pháp giám định giới tính thai nhi, hoặc nạo phá thai có lựa chọn giới tính để đạt mục đích của mình. Ngoài nguyên nhân kinh tế, xã hội sâu sắc còn có tác động của chính sách. Những biện pháp quản lý lỏng lẻo đã giúp cho người dân lợi dụng khoa học kỹ thuật hiện đại để sinh con theo ý muốn.

1.Trong điều kiện kinh tế hiện tại thì các gia đình nông dân rất có nhu cầu về lao động nam, muốn có con trai để phòng khi về già.

2.Truyền thống văn hoá trọng nam khinh nữ rất sâu sắc, ý muốn có con trai của mọi người rất mạnh mẽ.

3.Trong khi nghiêm khắc khống chế số con sinh ra, chính phủ vẫn chưa giải quyết được những vấn đề sinh hoạt hàng ngày cho dân chúng.

4.Quản lý chưa chặt đối với việc sử dụng siêu âm và các biện pháp phá thai.

- Theo kết quả Tổng điều tra dân số năm 2000, nguyên nhân chính của tỷ số giới tính lúc sinh tăng cao ở Trung Quốc là do nạo phá thai có lựa chọn giới tính chứ không phải là do khai báo không đầy đủ số trẻ sơ sinh gái.

- Điều này một lần nữa nhắc nhở chúng ta phải chú ý đến một số vấn đề như: khi kinh tế, xã hội phát triển, mức sinh giảm thấp, liệu tình trạng nạo hút thai có lựa chọn giới tính có tăng cao nữa không? Tình trạng tỷ số giới tính lúc sinh tăng cao sẽ duy trì trong bao lâu, nguy hại của nó đến với xã hội đến đâu? làm cách nào để ngăn chặn xu thế này?

9. Giải quyết vấn đề tỷ số giới tính lúc sinh như thế nào?

- Tích cực phát triển chế độ phúc lợi xã hội

- Thay đổi quan niệm truyền thống về sinh đẻ

- Nâng cao địa vị kinh tế xã hội của phụ nữ

- Tăng cường quản lý tổng hợp

10. Nhà nước bắt đầu tiến hành thí điểm công tác quản lý tổng hợp ở một số khu vực trọng điểm

Quốc vụ viện phối hợp với các ban ngành liên quan cùng đưa ra phương án và chính sách thực hiện công tác quản lý tổng hợp đối với tỷ số giới tính lúc sinh, các đơn vị trong Uỷ ban kế hoạch hoá gia đình có nhiệm vụ thi hành.

Đợt đầu được tiến hành ở các huyện, thị có tỷ số giới tính lúc sinh tương đối cao của 6 tỉnh: An Huy, Hồ Bắc, Thiểm Tây, Giang Tây, Trùng Khánh, Phúc Kiến.

Thông qua thí điểm, tìm kiếm những phương pháp, cách quản lý tổng hợp đối với tỷ số giới tính lúc sinh tăng cao, hình thành cơ chế vận hành gắn kết giữa giáo dục tuyên truyền, qui phạm pháp luật, quản lý phục vụ và nêu rõ lợi ích, cố gắng trong thời gian ngắn ngăn chặn xu thế tỷ số giới tính lúc sinh tăng cao, rút kinh nghiệm để phổ biến rộng rãi.
 
Theo Tạp chí Dân số & Phát triển (số 3/2005), website Tổng cục Dân số & KHHGĐ